Ruurd Feenstra – interview

In de / In the “Leeuwarder Courant” 04 AUG 1973

zoals gevonden op / as found on Delpher.nl

OCR generated text… may contain errors because OCR of old newspapers cannot be ‘read’ flawlessly by OCR software. I have corrected

hieronder een OCR gegenereerde tekst / below an OCR generated text. Door mij geredigeerd / edited by me – Ruurd L Visser)

Ruurd Feenstra stopt zijn boeken vol met Friezen

(Van een onzer redacteuren)
„Hoe heet je?” „Sjoukje Praamsma. Ik ben van de Leeuwarder Courant” Wel, wel, Frieser kon het niet. „Stap in, Sjouk. De Leeuwarder Courant is een goeie krant.”
Zo, dat staat toch maar zwart op wit in een bij Kluitman in Alkmaar uitgegeven, veel verkocht jongensboek uit de zogeheten Discus-serie, geschreven door R. Feenstra. Een productief schrijver, want er zijn al tien delen in de Discus-serie verschenen met in de hoofdrol ene prof. dr. Tjerk Hiddes, een ietwat stugge, rondborstige figuur met zuiver Fries bloed in de aderen, wie geen zee te hoog gaat. In alle deeltjes zijn wel namen of plaatsbeschrijvingen te vinden, die duidelijk maken, dat de auteur Feenstra niet alleen maar een Friese naam heeft. In het allereerste deeltje, „De mannen van de Discus” wordt in de allereerste regels al gesproken over het tochtige plein voor het gerechtsgebouw, het Zaailand. En wie de spannende belevenissen volgt van de inventieve Tjerk Hiddes en zijn zonen Ruurd, Bouke en Tjerk komt al gauw in Gaasterland terecht, hij ontmoet Douwe die Jong ult Molkwerum en de bankier Jaap Leenheer uit Sneek. hij maakt enkele persconferenties mee, die de professor — in verband met de toeloop uit de hele wereld — houdt in het ijsstadion Thialf in Heerenveen, hij hoort het publiek bij het zien van een coaster in de Harlinger haven zeggen: must es sien… en hij maakt kennis met Pasman, de commandant van de Leeuwarder vliegbasis. In feite heeft de (jeugdige) lezer dan ook al kennis gemaakt met de schrijver, de in Krommenie wonende Ruurd Feenstra (69). die een in meer dan één betekenis kaleidoscopische carrière beeft gemaakt.

Ik ben in 1904 geboren in Sneek. Mijn ouders kwamen uit Koudum mijn vader, Sipke Feenstra schreef veel in de Falkster Courant vroeger, in het Fries. Ik heb in Sneek m’n hbs-diploma gehaald en wilde als medicus naar Indië, maar mijn ouders waren daartegen. Ik heb toen een avondcursus Normaalschool gedaan en deed examen als onderwijzer. M’n eerste standplaats was Landsmeer, waar ik zes jaar geweest ben.”
De heer Feenstra lepelt de gegevens zonder enige franje op. Prof. dr. Tjerk Hiddes acht hij kennelijk een heel wat Interessantere figuur dan Ruurd Feenstra. Ik verwaarloosde mijn opleiding wel een beetje, want ik zat tot over m’n oren in het verenigingsleven. Maar ik heb toch mijn hoofdakte gehaald. Ik kwam in Den Haag bij het lager onderwijs, haalde de akte wiskunde en werd toen in Scheveningen leraar aan de technische school, die een onderafdeling had, de machinistenschool. Ik ben daar tot na de oorlog gebleven.”
Er is nog geen enkele aanduiding in de richting van de schrijver Feenstra, in wiens kast vele tientallen verschillende door hem geschreven jeugdboeken zouden komen te staan. Maar het zijn meestal kleine toevalligheden, die ingrijpende koersveranderingen tot stand brengen. „In 1937 heb ik met een paar collega’s een schriftelijke cursus algemene ontwikkeling opgericht, omdat we vonden dat de meeste opleidingen te schools waren. Het ging wel leuk. maar erg veel beter zijn we er niet van geworden, want er ging nogal wat geld zitten in stencilwerk en porto’s. Maar ik heb een rapport van onze bevindingen gestuurd aan Willem Vogt van de AVRO en die was meteen enorm enthousiast.
Het gevolg was een serie radio-uitzendingen in 1938-39 onder de naam Kaleidoscoop en dat ging door in 1939-‘4O, toen de oorlog er een stokje voor stak. De kinderen kregen thuis de lessen toegestuurd, die correspondeerden met de uitzendingen. Veel wetenswaardigheden zaten er in en vooral veel aardrijkskunde. Op school werd je doodgegooid met riviertjes in Drente, maar over het wegennet werd niet gesproken.”
Naarmate de heer Feenstra met zijn verhaal meer op het vertrouwde terrein van het contact-met-de-jeugd komt wordt zijn vertellen enthousiaster.
Als een intermezzo moet hij echter eerst nog even kwijt, dat hij met meer of minder succes ook nog verscheidene avondvullende toneelstukken schreef. In het begin van de oorlog begon hij ermee. De eersteling was een op een Friese stins spelende thriller Als de klok waarschuwt. Cor van der Lugt Melsert (wiens zoon in Den Haag bij hem in de klas had gezeten) speelde het met zijn gezelschap. De première ging in maart 1942 in de Stadsschouwburg in Amsterdam. Het stuk had een redelijk succes. M’n tweede toneelstuk, Het hoedje van Marius, is honderden malen gespeeld, het eerst door het gezelschap Jacq van Bijleveld in het Haagse Scala-theater. M’n derde stuk was Schandaal in de groene kakatoe. De stukken zijn voor het amateurtoneel uitgegeven door Vink in Alkmaar.” Ja, in 1945 was de oorlog voorbij en Vogt wilde de AVRO weer op poten zetten. Hij schreef Feenstra en wüde met hem praten over een serie verantwoorde jeugduitzendimgen. Dat contact resulteerde onder meer in de zondagsrubriek. De zondagclub waarin jonge mensen zelf aan het woord kwamen en de nog steeds bestaande uitzending Kleutertje luister, waarvoor Feenstra Hei-man Broekhuizen „vond.” De heer Feenstra werd meer en meer radioman. Eerst op de echte AVRO-dagen, de dinsdags en de donderdags vrij van school, later helemaal overgestapt: eind ’47 was hij chef van de afdeling jeugduitzendingen van de AVRO. Toen er in ’53 een conflict ontstond rond Willem Vogt, stapte Feenstra eruit en keerde terug naar het onderwijs. „Ik was een echte Vogt-man.”
De heer Feenstra werd verbonden aan de technische school in Emmeloord (tot ’60) en ging vandaar naar Krommenie, waar hij nog woont, nu als gepensioneerd adjunct-directeur van de technische school.
Al in 1933 was er een serie Kaleidoscoop-boekjes uitgegeven door Thieme en er verscheen ook een serie radio-speeches onder de titel Dat zit zo. Bijna elke school had die boekjes. En toen ben ik een serie gaan maken van boekjes, die elk een eeuw behandelden. Echo der eeuwen, heet dit serie en de boekjes sloegen geweldig aan.” Dertig zijn er intussen verschenen, twntig over de laatste tien eeuwen en tóen over de eerste. „Het was ongeveer 1965 toen Thieme mij verzocht een paar boekjes over de ruimtevaart te schrijven. Ik ben erin gedoken en heb er een gemaakt. Maar eerlijk, het werd zo droog als gort. Thieme is een man van science en ik ben een man van seience-fiction.” Om kort te gaan. Feenstra zocht contact met Kluitman, hij bewerkte zijn gortdroge boekje en maake het wat dikker en zie, dat was de eerste Discus. „In prof. Tjerk Hiddes had ik een figuur, die ln alle volgende deeltjes meekon. Een echte Fries. .. ja, misschien zit er wel een klein stukje identificatie in.” Tjerk Hiddes is een merkwaardige, markante man. die indrukwekkende uitvindingen doet. Het is een rechtlijnige, niet bepaald gemakkelijke figuur. Ergens in een Discus-boekje staat: „Friezen hebben harde koppen en die van de famiUe Hiddes zijn zo mogelijk nog harder. Best volk, betrouwbaar volk, maar je moet ze kennen. Mensen met een gebruiksaanwijzing.” Wanneer we deze constatering citeren lachen de donkere ogen van Peenstra en hij kijkt ons aan alsof hij wil zeggen: wij hoeven elkaar niets te vertellen. Hiddes geeft de boeken waarschijnlijk zoveel kleur door zijn aparte ruwe bolster-blanke pit-persoonlijkheid. De man. die onder de douche luidkeels het Fries volkslied zingt, mag zich in een enorme populariteit verheugen. De eerste deeltjes beleven al hun vierde druk. Het tiende ligt in de winkel, het elfde komt dit najaar uit (Hiddes begeeft zich voor het eerst in de ruimte) en aan het twaalfde deel werkt Feenstra op het ogenblik gestaag, ‘s Morgens van negen tot één. En dan hebben we nog niet eens gesproken over de ook al zo populaire Jonker Willem-serie, waarin drie delen zijn verschenen en waarvan het vierde bij de uitgever ligt. De heer Feenstra correspondeert via zijn uitgever met zijn jeugdige lezers. Hu houdt als auteur van de Discusserie de technische ontwikkeling bij, opdat zijn professor doctor Tjerk Hiddes die vóór kan blijven.

One comment

Leave a comment

Your email address will not be published. Required fields are marked *

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.